Sur Ajans Medya Hizmetleri

Şeniz Eken / Diyarbakır

Sur Ajans - 7–14 Aralık tarihlerinde, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde, Ortadoğu Sinema Akademisi ile Sinebir Projesi’nin işbirliğiyle düzenlenecek festivalin ilki 2012 yılında gerçekleştirilmişti. 2016 yılında, Ortadoğu Sinema Akademisi’nin kendi imkânlarıyla alternatif salonlarda, Diyarbakırlılarla buluşturduğu festival, belediyelere atanan kayyumlar nedeniyle sekiz yıldır yapılamıyordu.

Bu yıl, “Dünya hikayelerle bir araya geliyor” sloganıyla hazırlanan festival, Çayan Demirel ve Ayşe Çetinbaş’ın ortak çalışması olan “Kardeş Türküler ile 30 Yıl” belgeseliyle başlayacak. Amed Film Festivali Komitesi’nden Memed Erbay, festival programını ve sekiz yıllık arayı anlattı.

Kayyumun, Diyarbakır’da kültür ve sanata yaptığı esas şeyin, halkı kendi günceline sıkıştırmak, kayyumun kör zihniyetine hapsetmek olduğunu belirten Memed Erbay, “Kayyumu sinema diliyle anlatmak istersek, sansürden farksızdır kayyum. Bizi kendi zihinsel kalıplarına sokmaya çalıştılar. İstanbul Burjuvazisinin eğlence ikonlarını buraya taşıyıp kültür ve sanatı bir rant aracına dönüştürdüler. İnsanların ölü kemikleri üzerine parlak taşlar döşeyip defile yaptılar. Oysa bizim için sanat, yaşama ve özgürlüğe bir tür şükran duymaktır.”

Festivali bir biçim olarak kullandıklarını söyleyen Erbay, “Aslında, ruhumuz bunun bir karnaval olmasından yana. Festivaller daha programlı ve kurumsaldır. Oysa karnaval, gündelik ve resmi olanın dışına taşar; daha coşkulu, daha duygu yüklüdür. Karnaval daha az devlet, daha az hiyerarşi; daha çok toplum ve daha çok sanattır. Buradaki sanat da yaşama sanatı anlamındadır.

Bu yılkı festivalin, ‘Dünya hikâyelerle bir araya geliyor’ sloganı üzerinden çok şey anlattığını belirten Erbay, “Bu, güncele ya da zamana bağlı olana karşı bir duruştur aslında. Zamansız bir algı yaratmak istiyoruz. İnsanlar sadece bugün değil, geçmişte de hikayelerle bir araya geldi. Gelecekte de gelecek. Festivalin hikayesini böyle kurduk.”

8 yılın ardından yeniden yapılacak olan festivalle ilgili, konuşmasına şu sözlerle devam eden Erbay, “Bu festival bir gelenekti. Birincisi ve ikincisi yapılmıştı; bizden öncekiler başlattı, biz devam ettiriyoruz Dışarıdan bir güç engellemediği sürece de sürdürmek istiyoruz. Sekiz yıl boyunca Amed başta olmak üzere tüm Kürdistan coğrafyası başka bir zihinsel yapılanmanın etkisi altına alınmaya çalışıldı. Buna kayyum deyin, devlet deyin, iktidar deyin, tahakküm deyin… Amaç, halkı kendi zihinsel formasyonlarının içine hapsetmekti. Oysa sanat özgürlüğü arzular; en büyük sanat olan yaşam da özgürlüğü arzular.”

Festivalin, Amed’de yapılmasının sembolik bir anlam taşıdığını ifade eden Erbay, “Yarım asırdır bu topraklarda daha ahlaki, daha ekolojik, daha insancıl bir yaşam inşa edilmeye çalışılıyor. Biz de bu inşa sürecine sanatla ve filmlerle katkı sunmak istiyoruz. İlerleyen süreçte, festivalin bütün coğrafyaya yayılacağına inanıyoruz.”

Festival programına değinen Memed Erbay, “Seçkide ulusal (Kürtçe) ve uluslararası filmler var. Her iki bölümde de belgeseller, kısa filmler ve uzun metraj yapımlar yer alıyor. Bunun yanında birçok atölye ve master class düzenlenecek. Hülya Uğur Tanrıöver kadın ve sinema üzerine, Ayşe Çetinbaş belgesel filmcilik üzerine, Ali İnan Arslan Kürt sineması üzerine, Kazım Öz yönetmenlik ve sinema üzerine bir master class, Touraj Aslani ise sinema ve sinematografi üzerine bir master class verecek. Ayrıca bu yıl çekilen bir Fanon filmi üzerine ‘100. Yılında Fanon’ başlıklı bir söyleşi düzenlenecek. Bu söyleşiye de, Hakan Karaş, Ezgi Duman ve Dilawer Zeraq katılacak. Ayrıca festival hazırlık sürecinde, bize destek sunan birçok kurum oldu; Fransız Kültür Merkezi’nden, Alman Filmleri Yapımlar Kino’dan, Diyarbakır Sanat Merkezi, Dokufest Film Festivali ve Clermont-Ferrand gibi festivallerden filmler geldi. Bu anlamda geniş bir dayanışma ağı oluştu.”

Memed Erbay, Amed Film Festivali olarak, öncelikli amaçlarının, “Kürt Sineması’nın gelişimine katkı sunmak ve kapitalizmin çok hızlı akan dünyasında, insanların hayatlarını durduramasak da, sekiz günlük süreçte, farklı bir alan açarak, o alanda insanların, dünyada üretilen başka hikayeleri, dinlemelerini sağlamak.” diye ifade etti.